వడ్డాది పాపయ్య

వడ్డాది పాపయ్య (1921–1992), అతని సంతకం ‘వ.పా.’ తెలుగు చిత్రకళకు ప్రతీక. ప్రాచీన సాహిత్యం, ఇతిహాసాలను రంగుల ద్వారా జీవంతో నింపిన అద్భుతమైన చిత్రకారుడు. అతని జీవితం శిల్పిగా ఏర్పడుకున్న కథ.

జీవిత పట్టిక

తొలి అంశాలు ఈ పట్టికలో చూడండి:

జీవితం: శిల్పి ఎలా తయారయ్యాడు?

• ప్రారంభ జీవితం మరియు ప్రభావాలు: పైన ఉన్న ఫొటోలో చూపించినట్లుగా, అతను శ్రీకాకుళంలో చిత్రకారుడు మరియు చిత్రకళా ఉపాధ్యాయుడు అయిన తండ్రి రామమూర్తిదగ్గరే తొలి శిక్షణ పొందాడు. ఇంట్లో ఉన్న రవివర్మ చిత్రాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని, ఐదు సంవత్సరాల వయసులో మొదటి హనుమంతుని చిత్రం గీశాడు. చిత్రకళ మీద తన ప్రతిభను పటిష్టపర్చుకునేందుకు, రాజా రవివర్మ, దామెర్ల రామారావు, దురంధర్ వంటి ప్రముఖుల శైలిని అభ్యసించి, చివరికి తనదైన ప్రత్యేక శైలిని సృష్టించుకున్నాడు.

• వ్యక్తిగత జీవితం: అతనికి 1947లో నూక రాజమ్మతో మొదటి వివాహం, 1984లో లక్ష్మీ మంగమ్మతో రెండవ వివాహం జరిగింది. ముగ్గురు కుమారులు, ఒక కుమార్తె ఉండేవారు. తన కుమార్తె అనూరాధ మీద గల ప్రేమ వలన కశింకోటలో ‘పావన కుటీరం’ పేరుతో ఇల్లు కట్టించుకుని, అక్కడే తన జీవితాంతం గడిపాడు.

ప్రత్యేకత మరియు సేవలు

• అనితరసాధ్యమైన శైలి: పాపయ్య ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, అతను మోడళ్లను చూసేవాడు కాదు. తన మనస్సులోని ఊహలు, ప్రాచీన పురాణాల వివరణల ఆధారంగా చిత్రాలు సృష్టించేవాడు. చిత్రాల ద్వారా తెలుగు సంస్కృతి, పండుగలు, ఆచారాలు, పురాణాలు, నక్షత్రాలు, రాగాల సౌందర్యాన్ని ప్రపంచానికి చూపించాడు. అతను వాడుకునే “010” అనే లోగో, భూతకాలం మరియు భవిష్యత్తు సున్నాల మధ్య నిలిచిఉన్న తాను ఎల్లప్పుడూ ప్రస్తుతంలో జీవించే కళాకారుణ్ణి సూచిస్తుందని చెప్పుకున్నారు.

• పత్రికా జీవితం: అతని చిత్రాలు ‘చందమామ’, ‘యువ’, ‘ఆంధ్రజ్యోతి’, ‘భారతి’, ‘స్వాతి’ వంటి ప్రముఖ పత్రికలలో ప్రచురితమయ్యాయి. ‘చందమామ’ మాసపత్రికకు దాదాపు మూడు దశాబ్దాల పాటు ఐదు వందలకు పైగా ముఖచిత్రాలు గీయడం, ఆ పత్రికలో అతని చిత్రాలు లేకుండా ఎప్పుడూ వెలువడలేదు అన్నది అతని ఒక గొప్ప రికార్డు.

• మరిన్ని ప్రత్యేకతలు: పాపయ్య కేవలం చిత్రకారుడు మాత్రమే కాదు, మంచి రచయిత మరియు ఫోటోగ్రాఫర్ కూడా. అతను ‘దేవీ భాగవతం’, ‘విష్ణుకథ’ వంటి పౌరాణిక ధారావాహికలను కూడా రాశాడు. చిత్రకళలో శృంగారానికి, నీలి రంగుకు ప్రత్యేక మక్కువ ఉండేది. చిత్రాలను క్రమం తప్పకుండా ముందుగా పెన్సిల్ స్కెచ్ చేసి, తరువాత రంగులు వేసేవాడు.

సేవ మరియు గుర్తింపు

తెలుగు సంస్కృతికి చిత్రకళ ద్వారా అమూల్యమైన సేవ చేసిన వడ్డాది పాపయ్య, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఇచ్చిన ‘కళాప్రపూర్ణ’ బిరుదుతో సత్కరించబడ్డారు. 1992 డిసెంబరు 30న కశింకోటలోని తన నివాసంలోనే మరణించారు. ఇప్పటికీ అతని చిత్రాలు తెలుగు సంస్కృతి, కళా ప్రతిభకు నిదర్శనంగా నిలిచి ఉన్నాయి.

వడ్డాది పాపయ్య గారి చిత్రాలు చాలావరకు నీటి రంగులతో (watercolor) గీయబడ్డాయి. చిత్రాలపై వారి ప్రత్యేక సంతకం (‘వ.పా.’), లోగో (‘010’) ఉండేవి. వారి చిత్రాల్లో పౌరాణిక దృశ్యాలు, గ్రామీణ జీవితం, సంగీత రాగాలు, నక్షత్రాల సౌందర్యం అద్భుతంగా వర్ణించబడ్డాయి.

అతను గీసిన ఏదైనా ప్రత్యేకమైన చిత్రాల గురించి (ఉదా: రాగ చిత్రాలు, పౌరాణిక చిత్రాలు) లేదా అతని రచనల గురించి మీరు మరింత తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నారా?