శ్రీ ఆర్. నాగేశ్వరరావు జీవిత చరిత్ర

**శ్రీ ఆర్. నాగేశ్వరరావు జీవిత చరిత్ర**

**పూర్తి పేరు:** రామరాజు నాగేశ్వరరావు
**జననం:** 23 మే, 1924, రాజమండ్రి, ఆంధ్రప్రదేశ్
**మరణం:** 22 ఆగస్టు, 1999, చెన్నై, తమిళనాడు

**ప్రారంభ జీవితం, విద్యాభ్యాసం:**
ఆర్. నాగేశ్వరరావు గారు రాజమండ్రిలో ఒక మధ్యతరగతి కుటుంబంలో జన్మించారు. చిన్ననాటనే నాటకాలపై, సాహిత్యంపై ఆసక్తి కలిగిన వారు. తన ప్రారంభ విద్యను రాజమండ్రిలోనే పూర్తి చేసిన తరువాత, విశాఖపట్నంలోని ఆంధ్రా క్రిష్టియన్ కళాశాలలో ఇంటర్మీడియట్ చదివారు. తరువాత మద్రాసు లాయర్స్ కాలేజీలో చేరి న్యాయవిద్యలో డిగ్రీ పొందారు. అయినప్పటికీ, ఆయన మనసు రంగస్థలం, సినిమా వైపుగా మొగ్గుచూపింది.

**రంగస్థల ప్రవేశం, నాటకరంగం:**
విద్యార్థి దశలోనే నాటకాలలో చురుకుగా పాల్గొన్న నాగేశ్వరరావు, పేరుపొందిన నాటక సంస్థలలో నటించడం ప్రారంభించారు. ముఖ్యంగా, “జానకీరాములు”, “చలపతిరావు” వంటి ప్రఖ్యాత నాటక సంస్థలతో సహా అనేక నాటకాలలో ప్రధాన పాత్రలను పోషించారు. ఈ కాలంలో, ప్రముఖ రంగస్థల వ్యక్తి “బెల్లారివాడ” ఆచార్యల స్నేహం, మార్గదర్శనం వారి జీవితానికి మలుపు తిప్పింది. వారి ప్రేరణతో, నాటక రచయితగా, దర్శకుడిగా కూడా పనిచేయడం ప్రారంభించారు.

**సినిమా రంగ ప్రవేశం:**
రంగస్థలంపై ప్రజాదరణ పొందిన నాగేశ్వరరావు, 1951లో *”తల్లి పెళ్లి”* చిత్రంతో తెలుగు సినిమారంగంలోకి అడుగు పెట్టారు. ప్రారంభంలో సహాయక పాత్రలలో నటించినా, వారి ప్రతిభ, ప్రత్యేకమైన స్పృహతో కూడిన నటన, చక్కని హాస్యం ద్వారా దర్శకులను, ప్రేక్షకులను ఆకట్టుకున్నారు. 1950ల మధ్యకాలం నుండి, పోలీస్ ఆఫీసర్, గురువు, స్నేహితుడు, తండ్రి, హాస్య పాత్రలు వరకు వివిధ రకాల పాత్రలను మార్పుచెందే కళాకారునిగా సుస్థిరంగా ఎదిగారు.

**ప్రధాన విజయాలు, గుర్తింపు:**
* **హాస్యనటుడిగా:** ఆయన ఎంతో ప్రసిద్ధి చెందినది వారి హాస్యనటనలో. తర్వాతి దశాబ్దాలలో, *”బ్రహ్మచారి”* (1967), *”పావులూరి పండగ”* (1968), *”రామానుజులు కళ్యాణం”* (1970), *”పట్టింది బొమ్మిడీ బంగారం”* (1971) వంటి శతాధిక చిత్రాలలో ఆయన ప్రత్యేకమైన హాస్య శైలి, స్పృహతో కూడిన సమయానుకూల సంభాషణలు ప్రేక్షకులను ఉర్రూతలూపాయి. వారి “దుగ్గిరాజు” పాత్ర చిరస్మరణీయం.
* **దర్శకుడిగా:** 1950ల చివరలో, ఆయన *”తీపి రాణి”* (1958), *”పెళ్లి సంతోషం”* (1961), *”కాపురం”* (1966), *”నారద”* (1973) వంటి చిత్రాల దర్శకత్వం వహించారు. వీటిలో చాలావరకు విమర్శనాత్మక, వాణిజ్యపరమైన విజయాలు సాధించాయి.
* **రచయితగా:** కేవలం నటుడు, దర్శకుడు మాత్రమే కాకుండా, ఆయన మంచి రచయిత కూడా. *”జ్యోతి”, “చిత్రాంగి”* వంటి సినిమాలకు స్క్రీన్ ప్లే, కథ రాశారు. వారి ఆత్మకథ *”నేనూ-నాది”* చాలా ప్రశంసలను పొందింది.
* **ప్రతిభావంతుడైన సహాయక నటుడు:** హాస్య పాత్రలతో పాటు, *”డాక్టర్ చక్రవర్తి”* (1964), *”భార్యాబిడ్డలు”* (1972) వంటి చిత్రాలలో సీరియస్, భావోద్వేగభరితమైన పాత్రల్లో కూడా ఆయన ప్రతిభను చూపారు.

**వ్యక్తిగత జీవితం:**
ఆయన చిన్నతనంలోనే వివాహం చేసుకున్నారు. వారి భార్య శ్రీమతి సుభద్రదేవి, కుమారుడు రామరాజు కూడా సినిమా నిర్మాతలు, దర్శకులు. కుటుంబానికి చాలా సన్నిహితుడిగా, జీవితాంతం చెన్నైలోనే నివసించారు.

**సాఫల్యాలు, పురస్కారాలు:**
* **తెలుగు సినిమాకు గణనీయమైన కృషి:** నాలుగు దశాబ్దాలకు పైగా పురోగమనం, విజయం సాధించిన వారి కెరీర్, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ ప్రజల హృదయాల్లో ప్రత్యేక స్థానం పొందింది.
* **నంది పురస్కారం:** 1983లో, *”మీరు మహర్షి కాదు”* చిత్రంలోని నటనకు గాను ప్రత్యేక జ్యూరీ అవార్డు (సర్వశ్రేష్ఠ హాస్యనటుడు) పొందారు.
* **ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర పురస్కారం:** రంగస్థలం, సినిమారంగానికి చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా ఈ పురస్కారం అందుకున్నారు.
* **జీవితకాల సాఫల్య పురస్కారం:** తెలుగు సినిమారంగంలో అమరమైన కృషికి 1997లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం జీవితకాల సాఫల్య పురస్కారం ప్రదానం చేసింది.

**మరణం, వారసత్వం:**
1999, ఆగస్టు 22న చెన్నైలో కర్కట వ్యాధితో పోరాడుతూ ఆర్. నాగేశ్వరరావు ఈ లోకాన్ని విడిచిపెట్టారు. తెలుగు సినిమాలో సహాయక నటుడు, హాస్యనటుడు అంటే ఏమిటో నిర్వచించిన ప్రముఖుడిగా వారి స్థానం నిలచిపోయింది. వారి సహజమైన నటన, తెలివైన హాస్యం, అనేక ముఖాల ప్రతిభ ఆయనను తరాల తరాల ప్రేక్షకులకు ప్రియమైన కళాకారునిగా మార్చాయి. రంగస్థలం నుండి వెండితెర వరకు వారి ప్రయాణం తెలుగు ప్రేక్షకుల హృదయాల్లో నిలిచిపోయే స్ఫూర్తిదాయక చరిత్రగా నిలిచిపోయింది.