పీసపాటి నరసింహమూర్తి జీవిత చరిత్ర

**పీసపాటి నరసింహమూర్తి (జననం: ఆగస్టు 8, 1946)**

**ప్రారంభ జీవితం మరియు విద్య:**
పీసపాటి నరసింహమూర్తి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, కోస్తా జిల్లాలోని చిలకలూరిపేట గ్రామంలో 1946, ఆగస్టు 8న జన్మించారు. వీరి తండ్రి పీసపాటి సుబ్బారావు, తల్లి పీసపాటి లక్ష్మీదేవమ్మ. ప్రాథమిక విద్య గ్రామంలోనే పూర్తి చేసిన వారు, ఉన్నత విద్య కోసం మద్రాసు (ప్రస్తుతం చెన్నై) చేరుకున్నారు. చెన్నైలోని ప్రసిద్ధ లయోలా కళాశాలలో ఇంటర్మీడియట్ చదివారు. తరువాత భారతీయ ప్రాంతీయ ఇంజనీరింగ్ కళాశాల (BIET, ప్రస్తుత BVB) నుండి మెకానికల్ ఇంజనీరింగ్లో డిప్లొమా పూర్తి చేసారు.

**ఉద్యోగ జీవితం మరియు ఎన్ఐటీటి స్థాపన:**
ఇంజనీరింగ్ పూర్తి చేసిన తరువాత, మూర్తి మొదట హిందుస్థాన్ ఎరోనాటిక్స్ లిమిటెడ్లో ఇంజనీర్గా చేరారు. అయితే, ఉద్యోగంపై అసంతృప్తి మరియు స్వంత ప్రయత్నంతో ఏదైనా సాధించాలనే తపన వారిని వేరే మార్గంలో నడిపించింది. 1981లో, వారు భార్య సుధా మూర్తితో కలిసి **”ఎన్ఐటీటి” (National Institute of Information Technology)** అనే చిన్న సంస్థను హైదరాబాద్లో స్థాపించారు. ఇది ప్రారంభంలో ఐబిఎమ్ మెయిన్ఫ్రేమ్ కంప్యూటర్లకు సాఫ్ట్వేర్ మరియు ట్రైనింగ్ సేవలు అందించేది.

**ఎన్ఐటీటి నుండి ఎన్ఐఐటీ దిగ్విజయం వరకు:**
నరసింహమూర్తి దూరదృష్టి మరియు వ్యవస్థాపక నైపుణ్యం ఎన్ఐటీటిని ఒక చిన్న ట్రైనింగ్ సెంటర్ నుండి భారతదేశంలోని అగ్రగామి సాఫ్ట్వేర్ ఎగుమతి దంతయితంగా మార్చింది. 1990లలో, “ఎన్ఐటీటి లిమిటెడ్”గా మార్పు చేయబడి, ఇది భారతదేశంలో సాఫ్ట్వేర్ ఎగుమతిలో గణనీయమైన వాటాను సాధించింది. వారి నాయకత్వంలో, ఎన్ఐటీటి అనేక భారతీయ IT పెద్దలకు (“ఎన్ఐటీటియన్లు”) పుట్టినిల్లుగా నిలిచింది. వారు 2002లో చైర్మన్ పదవి నుండి విరమించుకున్నారు, కానీ కంపెనీకి మార్గదర్శకుడిగా కొనసాగారు.

**మార్గదర్శక సూత్రాలు మరియు వారసత్వం:**
నరసింహమూర్తి “మితవ్యయ సంపత్తి” సిద్ధాంతానికి ప్రతీక. తమ స్వంత జీవితంలో లావాదేవీలు, వ్యయం కనిష్టంగా ఉంచడం, సంస్థలోనూ ఈ సంస్కృతిని ప్రోత్సహించడం వారి ప్రత్యేకత. అత్యంత సరళమైన జీవనశైలి, ధైర్యసాహసాలు, రాత్రింబవళ్లు పని చేసే శ్రద్ధ వారి గుర్తింపు. “భారతదేశాన్ని సాఫ్ట్వేర్ సూపర్ పవర్ గా మార్చాలి” అనే ఉద్దేశ్యంతో ఎన్ఐటీటిని నడిపించారు. వారు భారతీయ IT పరిశ్రమ ఆవిర్భావంలో మూలస్తంభంగా గుర్తింపు పొందారు.

**గౌరవాలు మరియు వ్యక్తిగత జీవితం:**
వారి సేవలకు గుర్తింపుగా, 2019లో భారత ప్రభుత్వం వారికి **పద్మశ్రీ** బిరుదును ప్రదానం చేసింది. 2008లో IIT హైదరాబాద్ వారికి గౌరవ డాక్టరేట్ (D.Sc.) ను ప్రదానం చేసింది. వారు డా. సుధ మూర్తిని వివాహం చేసుకున్నారు, వారికి ఇద్దరు పిల్లలు ఉన్నారు. వారి కుమారుడు, విజయ్ మూర్తి, ఎన్ఐటీటి సమూహం యొక్క వైస్ చైర్మన్గా వ్యవహరిస్తున్నారు.

**నేటికీ:**
పీసపాటి నరసింహమూర్తి భారతీయ వ్యవస్థాపకులకు స్ఫూర్తి. వారి జీవితం లక్ష్యసాధన, సాధన, భవిష్యత్ దృష్టికి ఒక నిదర్శనం. భారతదేశం యొక్క సాఫ్ట్వేర్ విప్లవంలో వారి ప్రమాణం చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయింది.

—
**సారాంశం:** పీసపాటి నరసింహమూర్తి భారతదేశపు ప్రముఖ IT పరిశ్రమ నేత మరియు ఎన్ఐటీటి సంస్థ సహ-స్థాపకుడు. అత్యంత సరళ జీవనశైలి, దూరదృష్టితో ఎన్ఐటీటిని భారతదేశంలోని అగ్రశ్రేణి సాఫ్ట్వేర్ కంపెనీగా తీర్చిదిద్దారు. వారు భారతీయ సాఫ్ట్వేర్ విప్లవానికి మార్గదర్శకులు మరియు అనేక యువ వ్యవస్థాపకులకు స్ఫూర్తిదాయక వ్యక్తి.