మహాకవి నన్నయ్య జీవిత చరిత్ర

## **మహాకవి నన్నయ్య జీవిత చరిత్ర**

**పూర్తి పేరు:** నన్నయ భట్టు
**జననం:** క్రీ.శ. 11వ శతాబ్దం ప్రారంభం (సుమారు 922 AD)
**జన్మస్థలం:** పూర్వ గోదావరి జిల్లా (ప్రస్తుత కోనసీమ ప్రాంతం) లోని “అమరరాజపురం” గ్రామం. కొన్ని మూలాల ప్రకారం కాకునూరు గ్రామం.
**తల్లిదండ్రులు:** తండ్రి – భట్టు, తల్లి – అత్యంత భక్తురాలు.
**విశేషత:** “ఆదికవి” లేదా “వాగనుశాసనుడు” గా ప్రసిద్ధి చెందిన శాశ్వత కవి. ఆంధ్ర కవిత్వ పితామహుడు.

### **జీవిత సారాంశం:**
నన్నయ్య 11వ శతాబ్దంలో రాజరాజ నరేంద్రుని (క్రీ.శ. 1022-1063) ఆస్థానంలో ప్రధాన కవిగా, మంత్రిగా వ్యవహరించారు. వారు చాళుక్య రాజవంశానికి సేవలందించారు. నన్నయ్య శివభక్తుడు మరియు సరస్వతీ ఉపాసకుడు. వారు సంస్కృత, ప్రాకృత భాషలలో నిష్ణాతులు. చాలా మంది పండితులను వాదంలో ఓడించినట్లు చరిత్ర చెబుతుంది.

### **సాహిత్య కృషి:**
నన్నయ్య గొప్ప సాహిత్య సేవ “మహాభారతం”ని తెలుగులోనికి అనువదించడం. రాజరాజ నరేంద్రుని ఆదేశంతో, వారు సంస్కృత మహాభారతాన్ని “ఆంధ్ర భారతం”గా రచించడం ప్రారంభించారు. ఈ గ్రంథాన్ని “నన్నయ భారతం” లేదా “ఆదిపర్వం” అని కూడా పిలుస్తారు.

**రచనలు:**
1. **ఆంధ్ర మహాభారతం (ఆదిపర్వం):** నన్నయ్య ఆది, సభా, అరణ్య పర్వాలను పూర్తి చేశారు. విరాట పర్వం కూడా చేసారని కొన్ని వాదనలు ఉన్నాయి. వారి రచన ఆప్యాయత, ఔచిత్యం, భావగాంభీర్యం, సంస్కృత ప్రభావం కలిగిన శైలికి నిదర్శనం.
2. **అప్రకాశిత గ్రంథాలు:** “సాబర భాష్యం”, “ఆంధ్ర శబ్ద చింతామణి” వంటి వ్యాకరణ, వ్యాఖ్యాన గ్రంథాలు రచించినట్లు ఐతిహ్యం. కానీ అవి లభించలేదు.

### **విశేషమైన వివరాలు:**
* నన్నయ్య తొలి తెలుగు కవిగా గుర్తించబడ్డారు. వారి రచనలు తెలుగు భాషకు శాస్త్రీయ, సాహిత్య పరిష్కారం ఇచ్చాయి.
* “శబ్దాలు అమృతాలు, అర్థాలు అమృత సాగరాలు” అనే నన్నయ్య మాట ప్రసిద్ధి చెందింది.
* వారు “ద్విపద ఛందస్సు”ను ప్రవేశపెట్టి, తెలుగు కావ్య భాషకు పునాది వేశారు.
* రాజరాజ నరేంద్రుని పాలనలో “కలిభార నివారణ” కోసం మహాభారత రచన ప్రారంభించబడింది.
* నన్నయ్య మరణం తర్వాత, ఆయన అసంపూర్ణంగా మిగిలిన మహాభారత రచనను తిక్కన్న సోమయాజి పూర్తి చేశారు.

### **కాలనిర్ణయం:**
నన్నయ్య జీవితకాలం గురించి పలు మతభేదాలు ఉన్నాయి. కానీ చాలా మంది పండితులు వారు 11వ శతాబ్దం మధ్యకాలంలో ఉన్నట్లు భావిస్తారు. రాజరాజ నరేంద్రుని ఆస్థాన కవిగా వారి పరిచయం స్పష్టంగా ఉంది.

### **ప్రాముఖ్యత:**
నన్నయ్య తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో మిలుపు రాయి. ఆయన రచించిన భారతం తెలుగు భాషా సాహిత్యాలకు ఆదర్శం. సంస్కృతం నుండి తెలుగుకి మారిన నన్నయ్య భాష సరళమైనది, సుందరమైనది, భావపూర్వకమైనది. తెలుగు వాఙ్మయానికి ఆయన ఇచ్చిన సేవ అమూల్యమైనది. అందుకే వారిని “ఆదికవి”గా స్మరిస్తాము.

**నన్నయ్య ప్రసిద్ధ పద్యం:**
*”కవిత్వం శాశ్వతం, కవి అమరుడు”* అనే భావనను నన్నయ్య రచనలు నిలబెట్టాయి. తెలుగు సాహిత్య ప్రపంచంలో నన్నయ్య పేరు శాశ్వతంగా నిలిచి ఉంటుంది.