మిక్కిలినేని రాధాకృష్ణమూర్తి గారి జీవితం అనేది నాటకరంగం, సినిమా, సామాజిక ఉద్యమం మరియు సాహిత్యం అనే నాలుగు గోపురాలను ఒకేసారి నిలిపిన అద్భుతమైన కట్టడం లాంటిది. ఈ శతాయుష్షు కళాకారుని జీవన ప్రయాణం క్రింది పట్టికలో సంక్షిప్తంగా చూడవచ్చు:
🎭 ప్రారంభ జీవితం మరియు నేపథ్యం
మిక్కిలినేని గారి జీవితం చారిత్రక, సాంస్కృతిక మలుపుల మధ్యన ప్రారంభమైంది.
-
బాల్యం మరియు చదువు: వీరు గుంటూరు జిల్లాలోని లింగాయపాలెంలో జన్మించారు. వేటర్నరీ సైన్స్ లో డిప్లొమా చేసిన శిక్షణ వారికి ఉంది. వారి కుమారుడు కూడా వెటర్నరీ వైద్యుడిగా పనిచేశారు. అయినప్పటికీ, వీరి హృదయాన్ని జానపద కళారూపాలు ఆకర్షించాయి.
-
కళాప్రవేశం: మిక్కిలినేని ప్రసిద్ధ కళాకారుడు కపిలవాయి రామనాథ శాస్త్రి గారి శిష్యులయ్యారు. ఆయన మార్గదర్శనంలోనే వీరు పౌరాణిక, జానపద, సామాజిక నాటకాలలో స్త్రీ మరియు పురుష పాత్రలు రెండింటినీ ధరించే అసాధారణమైన నైపుణ్యాన్ని సాధించారు.
-
వ్యక్తిగత జీవితం: వీరి జీవిత భాగస్వామి శ్రీమతి సీతారత్నం గారు కూడా నాటకరంగంలోనే పాత్రలు ధరించే కళాకారిణి.
✊ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు మరియు సామాజిక కార్యకర్త
మిక్కిలినేని గారు కేవలం కళాకారుడు మాత్రమే కాక, తీవ్రమైన సామాజిక మరియు రాజకీయ చైతన్యం గల వ్యక్తి.
-
స్వాతంత్ర్యోద్యమం: వీరు జాతీయ స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో చురుగ్గా పాల్గొని, ఆ కారణంగా ఐదుసార్లు జైలు శిక్షను అనుభవించారు.
-
సామాజిక పోరాటాలు: స్వాతంత్ర్యానంతరం, నిజాం నియంతృత్వ పాలనకు వ్యతిరేకంగా పోరాడారు. ప్రజలను కళ ద్వారా సమీకరించే లక్ష్యంతో, ప్రజానాట్యమండలి యొక్క ప్రధాన వ్యవస్థాపకులలో ఒకరుగా వ్యవహరించారు. ఈ సంస్థ ద్వారా ‘పల్నాటి యుద్ధం’, ‘బొబ్బిలి యుద్ధం’ వంటి చారిత్రక మరియు జానపద నాటకాలను ప్రదర్శించి ప్రజలలో చైతన్యం నింపారు.
🎬 సినిమా జీవితం మరియు సాహిత్య సేవ
సినిమారంగంలో: మిక్కిలినేని 1949లో “దీక్ష” చిత్రంతో సినీ రంగంలోకి అడుగుపెట్టారు. దాదాపు ఆరు దశాబ్దాల కాలంలో వీరు 400కు పైగా తెలుగు సినిమాలలో నటించారు. పౌరాణిక, సామాజిక, జానపద చిత్రాల్లోని వివిధ పాత్రలను సహజంగా చేసి, ప్రేక్షకులను ముగ్ధులను చేశారు. వారి ప్రతిభను గుర్తిస్తూ, సినిమా ప్రపంచంలో “అక్కినేని ఎక్కాల్సిన మెట్లూ, మిక్కిలినేని దిగాల్సిన మెట్లూ లేవు” అనే మాట ప్రచలితంలో ఉంది.
సాహిత్య రంగంలో: వీరు నటీనటుల జీవిత చరిత్రలను “నటరత్నాలు” శీర్షికలో ఆంధ్రప్రభ పత్రికలో రాశారు. తెలుగు జానపద కళారూపాలు, “మన పగటి వేషాలు”, “ఆంధ్రుల నృత్యకళావికాసం” వంటి గ్రంథాలను రచించి, పరిశోధనాత్మక కృషికి పురికొల్పారు.
🏆 సన్మానాలు, వారసత్వం మరియు మరణం
మిక్కిలినేని గారి అసామాన్య సేవను గుర్తించి 1982లో ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం వారు గౌరవ డాక్టరేట్నూ, కళాప్రపూర్ణ బిరుదును ప్రదానం చేసి గౌరవించారు. 95వ ఏట, 2011 ఫిబ్రవరి 22న విజయవాడలో మూత్ర సంబంధిత అనారోగ్యంతో వీరి దేహాంతం సంభవించింది.
