బండారు అచ్చమాంబ: ధైర్య సంగ్రామవీరుగా ఒక తెలుగురాణి

**బండారు అచ్చమాంబ: ధైర్య సంగ్రామవీరుగా ఒక తెలుగురాణి**

బండారు అచ్చమాంబ (జననం: 1757 – మరణం: 1815) 18వ శతాబ్దం చివరలో, బ్రిటిష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ పాలనకు వ్యతిరేకంగా తన చిన్న సంస్థానమైన **పైడిమర్రి రాజ్యాన్ని** నిలబెట్టుకోవడానికి ధైర్యంగా పోరాడిన తెలుగు రాణి, వీర పత్ని. ఆమె పోరాటం ఆంధ్ర ప్రాంతంలో బ్రిటిష్ వ్యతిరేక పోరాట చరిత్రలో ఒక ప్రాముఖ్యమైన అధ్యాయం.

**ప్రారంభ జీవితం మరియు పరిపాలన:**
అచ్చమాంబ విశాఖపట్నం జిల్లాలోని పైడిమర్రి సంస్థానానికి చెందిన బండారు వంశపు రాజకుటుంబంలో జన్మించారు. ఆమె భర్త మరియు పైడిమర్రి రాజు, **బండారు విజయరామరాజు**. 1794లు ప్రాంతంలో విజయరామరాజు మరణించడంతో, అచ్చమాంబ సింహాసనంపై ఆసీన్ అయ్యారు. ఆ సమయంలో బ్రిటిష్ కంపెనీ, స్థానిక రాజ్యాలపై తమ నియంత్రణను పెంచుకుంటున్న సందర్భం.

**బ్రిటిష్ వ్యతిరేక పోరాటం:**
బ్రిటిష్ అధికారులు పైడిమర్రిపై ఒక ‘జమీందారీ’గా తమ అధికారాన్ని విస్తరించాలని ప్రయత్నించారు, దాని స్వయం ప్రతిపత్తిని కోల్పోయేలా చేయడానికి. అచ్చమాంబ ఈ బ్రిటిష్ దాడులను ధైర్యంగా ఎదుర్కొన్నారు. ఆమె తన చుట్టుపక్కల సంస్థానాలతో మైత్రి కల్పించుకుని, బ్రిటిష్ వ్యతిరేక గెరిల్లా యుద్ధానికి సన్నాహకాలు చేసారు.

1801 నుండి 1805 వరకు, ఆమె బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా **”గుమ్మలపల్లి యుద్ధం”** లో చురుకైన పాత్ర పోషించారు. ఈ పోరాటం విశాఖపట్నం ప్రాంతంలోని అనేక స్థానిక జమీందార్లు మరియు రాజులు బ్రిటిష్ వ్యతిరేకంగా చేసిన సంయుక్త తిరుగుబాటు. అచ్చమాంబ తన సైన్యంతో పాటు, ఆమె సోదరుడు మరియు మద్దతుదారులు బ్రిటిష్ బలగాలను వారి కోటల్లోనే ముట్టడించడం, వారి సరఫరా మార్గాలను అడ్డగించడం వంటి గెరిల్లా యుద్ధ పద్ధతులను అనుసరించారు.

**తుది పోరాటం మరియు వారసత్వం:**
చివరికి, బ్రిటిష్ సైన్యం యొక్క ఆధునిక ఆయుధాలు మరియు సంఖ్యాభేదం ముందు అచ్చమాంబ మరియు ఆమె మద్దతుదారులు వారి కోటలు కోల్పోయారు. కొంతకాలం తప్పించుకుని పోరాటం చేసినా, 1805లో ఆమె బంధించబడ్డారు. ఆమెను మొదట విజయనగరం కోటలో, తరువాత బంగాళాలోని ముర్షిదాబాద్ కోటలో కారాగారంలో ఉంచారు.

బందీగా ఉన్న సమయంలో కూడా, అచ్చమాంబ తన సంస్థానం మరియు ప్రజల స్వాతంత్ర్యం కోసం వాదించడం మానలేదు. 1815లో ముర్షిదాబాద్ కారాగారంలోనే ఆమె మరణించారు.

**నేటి స్మరణ:**
బండారు అచ్చమాంబను ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ చరిత్రలో ఒక ముఖ్యమైన **స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు**గా గుర్తుపెట్టారు. ఆమె ధైర్యం, రాజ్యాన్ని రక్షించే దృఢ సంకల్పం, బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యవాదానికి వ్యతిరేకంగా నిలిచిన తిరుగుబాటు ఆత్మను చరిత్రకారులు మరియు ప్రజలు గౌరవిస్తారు. విశాఖపట్నంలో ఆమె పేరు మార్గాలు మరియు స్మారక చిహ్నాలకు ఇవ్వబడింది. ఆమె జీవితం స్థానిక నాయకత్వం మరియు వలసవాద వ్యతిరేక పోరాటం యొక్క స్ఫూర్తిదాయక కథనంగా నిలిచి ఉంది.

**సంక్షిప్త చరిత్ర:**
* **పూర్తి పేరు:** బండారు అచ్చమాంబ
* **జననం:** 1757
* **మరణం:** 1815, ముర్షిదాబాద్ కారాగారం, బెంగాల్
* **జీవిత సాథి:** బండారు విజయరామరాజు (పైడిమర్రి రాజు)
* **ప్రసిద్ధి:** బ్రిటిష్ ఈస్టిండియా కంపెనీకి వ్యతిరేకంగా పైడిమర్రి రాజ్యాన్ని కాపాడిన తెలుగు రాణి, గుమ్మలపల్లి యుద్ధంలో ప్రముఖ నాయకురాలు.
* **వారసత్వం:** తెలుగు నేలపై స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు, ధైర్యవంతురాలు.