ఆలూరు భుజంగరావు (ఆలూరు సత్యనారాయణ శర్మ)

**ఆలూరు భుజంగరావు (ఆలూరు సత్యనారాయణ శర్మ)**
**(1925 – 2006)**

**ప్రారంభ జీవితం మరియు విద్యాభ్యాసం:**
ఆలూరు భుజంగరావు గా ప్రసిద్ధి చెందిన ఆలూరు సత్యనారాయణ శర్మ 1925, ఫిబ్రవరి 14న తూర్పు గోదావరి జిల్లా, రామచంద్రపురం తాలూకా, పెదపర్ల గ్రామంలో జన్మించారు. వీరి తండ్రి వెంకటనరసింహం, తల్లి వెంకటరమణమ్మ. బాల్యంలోనే సంస్కృతం, తెలుగు సాహిత్యాలపై ప్రగాఢ ఆసక్తి చూపిన భుజంగరావు, కళాశాల విద్యను రాజమండ్రిలో పూర్తి చేసారు.

**వృత్తి జీవితం:**
ఆయన ఆంధ్రా యూనివర్సిటీ (ఇప్పటి శ్రీ వెంకటేశ్వరా యూనివర్సిటీ)లో తెలుగు అధ్యాపకుడిగా తన వృత్తి జీవితాన్ని ప్రారంభించి, కొంతకాలం డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్ & పబ్లిసిటీలో సహాయక దినపత్రికా సంపాదకులుగా పనిచేసారు. తర్వాత తిరిగి అకాడమిక్ రంగంలోకి వచ్చి, ఆంధ్రా లాయల్టీ కళాశాల (ఇప్పటి ఆచార్య నాగార్జున యూనివర్సిటీ), హైదరాబాద్ సెంట్రల్ యూనివర్సిటీలో ప్రొఫెసర్ గా, తెలుగు విభాగం ప్రముఖ్ గా వివిధ బాధ్యతలు నిర్వహించారు. అద్భుతమైన బోధనా శైలి, సాహిత్య పాండిత్యంతో విద్యార్థుల మన్ననలు పొందారు.

**సాహిత్య సేవ:**
ఆలూరు భుజంగరావు తెలుగు సాహిత్యంలో ఒక ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించుకున్న మహానుభావుడు. వీరి రచనలు విమర్శ, సాహిత్య చరిత్ర, సంపాదకత్వం, అనువాదం తదితర విభాగాలను కలిగి ఉంటాయి.

* **ప్రముఖ రచనలు:** ‘ఆధునిక తెలుగు సాహిత్య చరిత్ర’ (నలుగురు మహాకవుల కాలం నుండి ఆధునిక యుగం వరకు), ‘శ్రీశ్రీ’, ‘భావకవి జ్ఞానేశ్వరి’, ‘విశ్వనాథ సత్యనారాయణ’, ‘తిమ్మకవి’ వంటి ప్రముఖ గ్రంథాలు. ‘పోతన విజ్ఞాన సర్వస్వం’ అనే గ్రంథం ద్వారా పోతనామాత్యుని జీవితం, కృషి పై అద్భుతమైన పరిశోధన చేసారు.
* **సంపాదకత్వం:** ‘కవిజన సంగీతము’, ‘ఆధునిక తెలుగు కవిత్వం – పరంపర’ వంటి సంకలనాలను సంపాదించారు.
* **అనువాదాలు:** సంస్కృతంనుండి ‘కాళిదాసు చమత్కారం’, ఇంగ్లీషు నుండి ‘సి. నారాయణ రెడ్డి కవిత్వం: ఒక అధ్యయనం’ వంటి గ్రంథాలను తెలుగులోకి అనువదించారు.
* **పత్రికా రచనలు:** ‘జానపదం’, ‘సాక్షి’ వంటి పత్రికలకు సంపాదకీయాలు, వ్యాసాలు రాశారు.

**ప్రత్యేకత:**
ఆయన రచనలు విపులమైన పరిశోధన, విశ్లేషణాత్మక దృష్టి, స్పష్టమైన భాషా శైలి, సమగ్రమైన దృక్పథంతో ప్రసిద్ధి చెందాయి. తెలుగు సాహిత్య చరిత్ర రచనలో, ప్రత్యేకించి ఆధునిక యుగ చరిత్రలో, వీరి కృషి మైలురాయిగా నిలుస్తుంది. సాహిత్య విమర్శకు ఒక క్రొత్త పరిపాటిని ప్రవేశపెట్టిన విద్వాంసుడిగా గుర్తింపు పొందారు.

**గౌరవాలు:**
* ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు (‘శ్రీశ్రీ’ గ్రంథానికి)
* ఆంధ్రా యూనివర్సిటీ నుండి గౌరవ డాక్టరేట్ (D.Litt.)
* నాంపల్లి వెంకట రావు అవార్డు
* కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు (‘ఆధునిక తెలుగు సాహిత్య చరిత్ర’ కు – 1992)

**వ్యక్తిగత జీవితం:**
భుజంగరావు 1954లో సీతమ్మగారిని వివాహం చేసుకున్నారు. వారికి ఇద్దరు పుత్రులు.

**మరణం:**
ఈ మహానుభావుడు 2006, ఆగస్టు 15న హైదరాబాద్ లో నిధనరించారు. తెలుగు సాహిత్య రంగానికి అమూల్యమైన సేవ చేసిన ఆలూరు భుజంగరావు గారి రచనలు, బోధన ఇంకా చాలా మంది విద్యార్థులు, పాఠకులు, పరిశోధకులకు మార్గదర్శకంగా నిలుస్తున్నాయి.