నేచర్: **ఎస్. వి. జోగారావు: సాంస్కృతిక దౌత్యపు విలువైన వ్యక్తిత్వం**
ఎస్. వి. జోగారావు (పూర్తి పేరు: సింగిరెడ్డి వెంకట జోగారావు) ఒక ప్రముఖ తెలుగు సాహిత్య విమర్శకుడు, అనువాదకుడు మరియు సాంస్కృతిక దౌత్యవేత్త. తెలుగు సాహిత్యాన్ని జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ప్రతిబింబించడంలో, సాహిత్య విమర్శణా శాస్త్రానికి శాస్త్రీయ పద్ధతులను ప్రవేశపెట్టడంలో వీరి కృషి అపారం.
**ప్రారంభ జీవితం మరియు విద్య:**
జోగారావు 19 ఫిబ్రవరి 1921న ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని గుంటూరు జిల్లాలో జన్మించారు. చెన్నై లోని ప్రెసిడెన్సీ కళాశాల నుండి ఇంగ్లీష్ సాహిత్యంలో ఎం.ఏ. పట్టభద్రులైన జోగారావు, ఆ తర్వాత ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి తెలుగులో పిహెచ్డి సంపాదించారు. వీరి పిహెచ్డి గవేషణా వ్యాసం “తెలుగు కావ్య విమర్శా చరిత్ర” తెలుగు సాహిత్య విమర్శా చరిత్రను శాస్త్రీయంగా అవలోకించిన మొదటి ప్రయత్నాల్లో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది.
**వృత్తి జీవితం:**
జోగారావు ప్రధానంగా ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రొఫెసర్గా, తెలుగు విభాగాధ్యక్షుడిగా పని చేసారు. వీరు **డాక్టర్. సి. నారాయణ రెడ్డి** తో కలిసి ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం కోసం తెలుగు ఎంఏ పాఠ్యపుస్తకాలను రూపొందించడంలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించారు. వీరి విద్యార్థుల్లో అనేక మంది ప్రముఖ సాహిత్యవేత్తలు, విద్వాంసులు ఉన్నారు.
**సాహిత్యిక కృషి:**
* **సాహిత్య విమర్శ:** ‘కళా స్వరూపం’, ‘సాహిత్య తత్త్వాలు’, ‘విమర్శా వ్యాసాలు’ వంటి గ్రంథాల ద్వారా జోగారావు తెలుగు విమర్శాశాస్త్రానికి సిద్ధాంతపరమైన, విశ్లేషణాత్మక అంశాలను పరిచయం చేశారు. వీరు సంస్కృత, ఆంగ్ల మరియు పాశ్చాత్య విమర్శా సిద్ధాంతాలను తెలుగు సాహిత్యంతో సంబంధం కల్పించి విశ్లేషించేవారు.
* **అనువాదాలు:** సాంస్కృతిక దౌత్యంలో ముఖ్యమైన భాగంగా, జోగారావు అనేక ప్రాచీన సంస్కృత గ్రంథాలను తెలుగులోకి అనువదించారు. వీరి ప్రసిద్ధ అనువాదం **బాణభట్టుడి ‘హర్షచరిత్రం’**. ఈ గ్రంథాన్ని తెలుగు పద్యశైలిలోకి అనువదించడం ద్వారా ప్రాచీన భారతీయ గద్య కావ్యాన్ని తెలుగు పాఠకులకు అందుబాటులోకి తెచ్చారు. ఇది వారి అద్భుతమైన భాషా పాండిత్యానికి నిదర్శనం.
* **సంపాదకత్వం:** ‘ఆంధ్ర సాహిత్య చరిత్ర’ (3 సంపుటాలు) వంటి సమగ్ర గ్రంథాలను సంపాదించడం ద్వారా తెలుగు సాహిత్య చరిత్ర రచనకు కృషి చేసారు.
**సాంస్కృతిక దౌత్యపు విలువైన వ్యక్తిత్వం:**
జోగారావు కేవలం విద్యావేత్త మాత్రమే కాక, ఒక సాంస్కృతిక దౌత్యపు విలువైన వ్యక్తిత్వం (Cultural Ambassador). అనువాదాలు, విమర్శలు మరియు ప్రవచనాల ద్వారా తెలుగు సంస్కృతిని, సాహిత్యాన్ని విస్తృత ప్రపంచానికి పరిచయం చేయడానికి నిరంతరం పాటుపడ్డారు.
**పురస్కారాలు, గౌరవాలు:**
వీరి సాహిత్య సేవకు గుర్తింపుగా **ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం**, **రావిచంద్రికా స్వర్ణపదకం** వంటి అనేక పురస్కారాలు, గౌరవాలు లభించాయి.
**వారసత్వం:**
ప్రొఫెసర్ ఎస్.వి. జోగారావు తెలుగు సాహిత్య విమర్శణా పద్ధతులను ఆధునికీకరించడంలో, ప్రాచీన గ్రంథాలను సులభంగా అర్థమయ్యేలా అనువదించడంలో మార్గదర్శకునిగా నిలిచారు. సాహిత్య విద్యార్థులు, పరిశోధకులు వీరి రచనల నుండి స్ఫూర్తి పొందుతూనే ఉన్నారు. వీరు 1999లో నిధనరించారు.
సంక్షిప్తంగా, ఎస్.వి. జోగారావు ఒక శాస్త్రీయ విమర్శకుడు, అనువాదకుడు మరియు గురువుగా తెలుగు సాహిత్య పరిశోధనా రంగానికి చేసిన కృషి చిరస్థాయి.