**గిడుగు రామమూర్తి పంతులు జీవిత చరిత్ర**
**పూర్తి పేరు:** గిడుగు వేంకట రామమూర్తి పంతులు
**జననం:** ఆగస్టు 29, 1863, కాకినాడ (ప్రస్తుత ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం)
**మరణం:** జూన్ 22, 1940, కాకినాడ
గిడుగు రామమూర్తి పంతులు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని ప్రముఖ సామాజిక సంస్కర్త, విద్యావేత్త, వక్త, రచయిత మరియు “ఆంధ్ర యుగపురుషుడు” గా పేరుపొందిన వ్యక్తి. ఆయన 19వ శతాబ్దం చివరలో మరియు 20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ఆంధ్ర సమాజంపై గొప్ప ప్రభావాన్ని చూపారు.
**ప్రారంభ జీవితం మరియు విద్య:**
రామమూర్తి కాకినాడలో జన్మించారు. చిన్నతనంలోనే తండ్రి గిడుగు సీతారామ పంతులు మరణించడంతో, ఆయన తల్లి మరియు పెద్దల సంరక్షణలో పెరిగారు. ప్రారంభ విద్యను సంస్కృత మరియు తెలుగు భాషల్లో పొందిన ఆయన, తరువాత కాకినాడలోని ప్రభుత్వ హైస్కూలులో చేరి మెట్రిక్యులేషన్ పాసయ్యారు. అనంతరం మద్రాసు క్రిస్టియన్ కళాశాలలో చేరి, 1884లో బి.ఏ. పట్టా పొందారు. ఆయన న్యాయశాస్త్రం (ఎల్.ఎల్.బి) కూడా చదివారు.
**వృత్తి జీవితం:**
రామమూర్తి ప్రారంభంలో కొంతకాలం న్యాయవాదిగా పనిచేసినప్పటికీ, ఆయన యొక్క అంతరంగిక ఆసక్తి సామాజిక సేవ మరియు విద్యా రంగంలో ఉండేది. కావున ఆయన జిల్లా బోర్డు సభ్యుడిగా, కాకినాడ మున్సిపల్ చైర్మన్గా వివిధ పదవుల్లో సేవలందించారు. 1906లో ఆయనను **కాకినాడ రాజకీయ సభ**కు అధ్యక్షుడిగా ఎన్నుకున్నారు.
**సామాజిక సంస్కరణలో పాత్ర:**
గిడుగు రామమూర్తి తన జీవితాన్ని సామాజిక కట్టడాలు, అంధవిశ్వాసాలు మరియు జాతి వివక్షతకు వ్యతిరేకంగా పోరాడటానికి అంకితం చేశారు. ఆయన ప్రధానంగా రెండు పెద్ద సంస్కరణా ఉద్యమాలకు నాయకత్వం వహించారు:
1. **విధవా పునర్వివాహ ఉద్యమం:** సమాజంలో విధవల పట్ల ఉన్న దురాచారాలను, వారి పునర్వివాహానికి ఉన్న అడ్డంకులను తొలగించడానికి అహర్నిశలు పనిచేశారు.
2. **జాతి వివక్షత నిర్మూలన:** అంటరానితనం మరియు జాతి ఆధారిత వివక్షతకు వ్యతిరేకంగా ధృఢంగా నిలిచారు. ఆయన స్వయంగా అన్ని జాతుల వారిని తన ఇంటికి ఆహ్వానించి, వారితో కలిసి భోజనం చేస్తూ సామాజిక సమానత్వానికి ఉదాహరణగా నిలిచారు. ఈ కారణంగా ఆయనను **”జాతిభేద నివారిణి”** అని కూడా పిలిచేవారు.
**విద్యారంగంలో కృషి:**
విద్యను సామాజిక మార్పు యొక్క ప్రధాన సాధనంగా భావించారు. ఆయన:
* స్త్రీ విద్యను ప్రోత్సహించారు.
* ఆధునిక, శాస్త్రీయ విద్యా పద్ధతులను ప్రవేశపెట్టడానికి కృషి చేశారు.
* తెలుగు భాష మరియు సాహిత్యం యొక్క అభివృద్ధికి తన రచనల ద్వారా సహాయపడ్డారు.
* “**సరస్వతీ నిలయం**” అనే పాఠశాలను స్థాపించారు, ఇది తరువాత ప్రసిద్ధ విద్యాసంస్థగా మారింది.
**రచనా వ్యాసంగం:**
రామమూర్తి ఉత్తమ వక్త మరియు రచయిత. ఆయన యొక్క ఉపన్యాసాలు ప్రజలను తక్షణంగా ఆకర్షించి, సామాజిక చైతన్యాన్ని మేల్కొల్పేవి. ఆయన రచనల్లో సామాజిక సంస్కరణ, నీతి, చరిత్ర మరియు సాహిత్యం అంశాలు ప్రముఖంగా ఉండేవి. “**గిడుగు రామమూర్తి పంతులు ప్రబోధిని**” ఆయన యొక్క ప్రసిద్ధ రచన.
**గౌరవాలు మరియు స్మరణ:**
* ఆయనను గౌరవపూర్వకంగా **”ఆంధ్ర యుగపురుషుడు”** మరియు **”గిడుగు”** అని పిలుస్తారు.
* ఆయన జీవిత చరిత్ర ఆధారంగా **”గిడుగు”** అనే తెలుగు చలనచిత్రం 2021లో విడుదలై ప్రశంసలను పొందింది.
* ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణలోని అనేక పట్టణాల్లో ఆయన పేరు మీద స్మారక చిహ్నాలు, హాళ్లు, రోడ్లు నిర్మించబడ్డాయి.
* ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం (విశాఖపట్నం) ఆయన గౌరవార్థం **”గిడుగు రామమూర్తి పంతులు విద్యాపీఠం”** అనే స్మారక వ్యాసంగశాలను నెలకొల్పింది.
**మరణం:**
జూన్ 22, 1940న కాకినాడలోని తన నివాసంలో గిడుగు రామమూర్తి పంతులు మరణించారు. ఆయన వెనుక ఒక అమూల్యమైన సంస్కరణా వారసత్వాన్ని మరియు సామాజిక న్యాయం, విద్య, మానవతా ధర్మాల పట్ల అంకితభావాన్ని వదిలి వెళ్ళారు.
గిడుగు రామమూర్తి పంతులు ఒక యుగం నుండి మరొక యుగానికి దాటుతున్న సమాజంలో, పురోగతి మరియు మానవీయ మూల్యాలకు దీపస్తంభంగా నిలిచిన మహానుభావుడిగా తెలుగు జనాల హృదయాలలో చిరస్మరణీయుడై ఉన్నారు.
