చిత్తూరు వి. నాగయ్య  జీవిత చరిత్ర

**చిత్తూరు వి. నాగయ్య: తెలుగు సినిమా పితామహుడు**

**పూర్వీక పరిచయం:**
చిత్తూరు వెంకటసుబ్బయ్య నాగయ్య (10 మే 1904 – 30 డిసెంబర్ 1973), ప్రసిద్ధంగా చిత్తూరు వి. నాగయ్యగా పేరుగాంచిన ఈ ప్రతిభావంతుడు, తెలుగు సినిమా పరిశ్రమకు ‘పితామహుడు’ మరియు ‘దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే ఆఫ్ సౌత్ ఇండియా’ గా గౌరవించబడ్డాడు. అతను ఒక దర్శకుడు, నిర్మాత, మాటల రచయిత, సంగీత దర్శకుడు, నటుడు మరియు ఛాయాగ్రాహకుడు కూడా కాగా, అనేక సాంకేతిక విభాగాలలో తన ప్రతిభను చాటుకున్న బహుముఖ ప్రతిభాశాలి.

**ప్రారంభ జీవితం మరియు వృత్తి ఆరంభం:**
నాగయ్య ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, చిత్తూరు జిల్లా (అప్పటి మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ) లోని చెంగల్వార్ గ్రామంలో జన్మించారు. చిన్ననాటనే నాటకాలపై ఆసక్తి కలిగిన అతను, స్థానిక నాటక కంపెనీలలో చేరి అనుభవం సంపాదించారు. 1920లలో మద్రాస్కు వెళ్లి, తన సోదరుడు చిత్తూరు నాగనాథతో కలిసి ‘చిత్తూర్ టాకీస్’ పేరుతో ఒక నాటక సంస్థను ప్రారంభించారు. ఈ నాటక సంస్థ ద్వారా అనేక సాంఘిక, పౌరాణిక నాటకాలను ప్రదర్శించి, ప్రేక్షకుల మన్నన పొందారు.

1930ల ప్రారంభంలో, సినిమా మాధ్యమం పట్ల ఆకర్షితుడైన నాగయ్య, ‘ఇండియన్ టాకీస్’ స్టూడియోలో శిక్షణ పొందారు. అతని మొదటి సినిమా 1934లో విడుదలైన **”సతీ అనసూయ”**. ఈ చిత్రాన్ని అతనే దర్శకత్వం వహించగా, ఇది పూర్తిగా టాకీ (బాటాపాటా) చిత్రంగా నిర్మించబడిన మొదటి తెలుగు సినిమా. దీని విజయం తెలుగు చలనచిత్ర పరిశ్రమకు గట్టి పునాది వేసింది.

**గొప్ప సాధనలు మరియు విరాళం:**
నాగయ్య తన జీవితకాలంలో 150కి పైగా చిత్రాలు నిర్మించారు. అతను తెలుగు సినిమా చరిత్రలోనే అత్యంత ముఖ్యమైన మరియు ప్రభావవంతమైన చిత్రాలను రూపొందించాడు. అతని కొన్ని గుర్తింపు పొందిన సినిమాలు:

* **”బాలేగడ్డ పాపమ్మ” (1938):** ఇది తెలుగులో మొదటి సినిమాస్కోప్ (విస్తృత తెర) చిత్రం.
* **”సవిత్రి” (1939):** ఇది మొదటి పూర్తి పొడవు తెలుగు చలనచిత్రంగా నమోదైంది.
* **”శ్రీ కృష్ణార్జున యుద్ధం” (1963):** ఇది తెలుగు సినిమా చరిత్రలో ఒక మైలురాయి. ఈ చిత్రానికి నాగయ్య స్వయంగా దర్శకత్వం వహించి, నిర్మాణం చేసి, కథ, సంభాషణలు రాశారు, సంగీతం స్వరపరిచారు మరియు శ్రీకృష్ణుని పాత్రలో నటించారు. ఇది దాదాపు మూడు గంటల పొడవు ఉండే పెద్ద ప్రమాణ చిత్రం.

నాగయ్య తన చిత్రాలలో తరచుగా సామాజిక సందేశాలను, నైతిక విలువలను ఇమిడ్చేవారు. అతను పౌరాణిక, సామాజిక, జానపద కథలను సమర్థవంతంగా తెరకెక్కించాడు. సాంకేతిక నవీకరణలపై అతనికి ఉన్న నమ్మకం వలన, అతను సినిమాస్కోప్, టెక్నికలర్ వంటి కొత్త సాంకేతికతలను తెలుగు సినిమాలో ప్రవేశపెట్టాడు.

**గుర్తింపు మరియు వారసత్వం:**
చిత్తూరు వి. నాగయ్య తెలుగు సినిమా పరిశ్రమను స్థాపించడంలో, ఆకృతి చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. అనేక మంది ప్రముఖ నటులు, దర్శకులు మరియు సాంకేతిక నిపుణులను ఆరంభ దశలో గుర్తించి ప్రోత్సహించారు. అతని పని భవిష్యత్ తరం తెలుగు సినిమా కార్మికులకు ప్రేరణగా నిలిచింది.

1965లో, భారత ప్రభుత్వం అతనికి పద్మశ్రీ పురస్కారం ప్రదానం చేసింది. 2006లో, అతని జీవిత చరిత్ర మరియు కృషిపై **”చిత్తూరు నాగయ్య: ఎ మోనోగ్రాఫ్”** అనే పుస్తకం ప్రచురించబడింది.

**మరణం:**
చిత్తూరు వి. నాగయ్య 30 డిసెంబర్ 1973న మద్రాస్ (ఇప్పుడు చెన్నై) లో మరణించారు. అతని మరణం తెలుగు సినిమా ప్రపంచానికి భారీ నష్టం.

**నిర్వచనం:**
చిత్తూరు వి. నాగయ్య ఒక కళాకారుడు మాత్రమే కాదు, ఒక దిగ్గజం, ఒక విప్లవాత్మక వ్యక్తి. అతని సాహసం, నైపుణ్యం మరియు నిబద్ధత వలన తెలుగు చలనచిత్ర పరిశ్రమ ఈ రోజు ఉన్న స్థాయికి చేరుకోగలిగింది. తెలుగు సినిమా చరిత్రలో అతని ప్రత్యేక స్థానం ఎల్లప్పుడూ గుర్తుంచబడుతుంది మరియు గౌరవించబడుతుంది.