మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ జీవిత చరిత్ర

**మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ జీవిత చరిత్ర**

**ప్రారంభ జీవితం, బాల్యం:**
మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ (జూలై 6, 1930 – నవంబర్ 22, 2016) ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, సంగం వద్ద ఉన్న సంకరాపురంలో జన్మించారు. వీరి తండ్రి మంగళంపల్లి పట్టాభిరామయ్య, తల్లి సూర్యకాంతమ్మ. వారిది సంప్రదాయ బ్రాహ్మణ కుటుంబం. బాల్యం నుండే సంగీతం పట్ల అనన్యమైన ఆసక్తి, ప్రతిభ చూపిన మురళీకృష్ణ, తండ్రి వద్దనే ప్రాథమిక సంగీత శిక్షణను ప్రారంభించారు. తండ్రి ప్రముఖ హార్మోనియం వాదకుడు కావడంతో, సంగీత వాతావరణం లోనే వీరి బాల్యం గడిచింది.

**సంగీత విద్య, గురుకుల వాసం:**
మురళీకృష్ణ సంగీత విద్యలో మహత్వమైన అంకితభావం కనబరిచారు. వయస్సు కేవలం ఆరు సంవత్సరాల వయస్సులోనే, ప్రఖ్యాత గాయకుడు పరుపల్లి రామకృష్ణయ్య పంతులుగారి వద్ద చేరి, కఠినమైన గురుకుల విధానంలో శిక్షణ పొందారు. దాదాపు పదకొండు సంవత్సరాలు గురువు ఇంటిలోనే ఉండి, శాస్త్రీయ సంగీతంలో గాఢమైన పునాదిని వేసుకున్నారు. ఈ కాలంలో అసాధారణమైన శ్రద్ధ, ప్రయత్నం చేసి, భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతం యొక్క సమగ్ర జ్ఞానాన్ని సంపాదించారు. వారి మొదటి ప్రదర్శన 1939లో, తొమ్మిది సంవత్సరాల వయస్సులో విజయవాడలో జరిగింది.

**విశిష్ట సంగీత ప్రస్థానం:**
మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ కర్ణాటక సంగీత ప్రపంచంలో ఒక విప్లవాత్మక వ్యక్తిత్వంగా నిలిచారు. వారి ప్రత్యేకత వారి అద్భుతమైన కంఠస్వరం, గజ్జెల వంటి స్పష్టమైన సుతి, అలాగే ప్రతి రాగాన్ని దాని స్వచ్ఛమైన స్వరూపంలో అందించే సామర్థ్యంలో ఉంది. వారి ‘మిడిల్ పాత్’ (మధ్యమ శ్రుతి) సంగీతం వినేవారి హృదయాలను స్పర్శించేది. వీరు కేవలం ‘గాయకుడు’ మాత్రమే కాకుండా, ‘సంగీత విద్వాంసుడు’ కూడా. వారు 400కి పైగా రాగాలను సృష్టించారు, వీటిలో చాలా వరకు వారి స్వంత కీర్తనలను కూడా కలిగి ఉన్నాయి. ‘మహారాజ పురండర దాసు’, ‘మహామహోపాధ్యాయ’ వంటి బిరుదులతో సత్కరించబడ్డారు.

**చలనచిత్ర ప్రపంచంలో సాఫల్యం:**
బాలమురళీకృష్ణ తెలుగు, తమిళం, మలయాళం, కన్నడ భాషల చిత్రాలలో సుమారు 400కి పైగా పాటలను పాడారు. వీరి గానం తెలుగు చిత్రసంగీతానికి ఒక విలువైన సంపదగా నిలిచింది. ‘భక్త ప్రహ్లాద’, ‘భక్తి భగవంతం’, ‘భక్త తుకారామ్’, ‘మీరా’, ‘శ్రీ రామరాజ్యం’ వంటి చిత్రాలలో వీరి భక్తి గీతాలు మార్గదర్శకాలుగా నిలిచాయి. శ్రీ శ్రీ, సి. నారాయణ రెడ్డి, దేవులపల్లి కృష్ణ శాస్త్రి వంటి కవుల గీతాలను తన గానంతో అమరత్వం పొందించారు. సంగీత దర్శకులు ఘంటసాల, ఇళయరాజా, కె.వి.మహదేవన్, మిస్టర్ రమణ్ తదితరులతో కలిసి అనేక మాస్టర్పీసులను సృష్టించారు.

**గౌరవాలు, పురస్కారాలు:**
మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ జీవితకాలంలో అనేక గౌరవాలు, పురస్కారాలు పొందారు. వీటిలో ముఖ్యమైనవి:
* **పద్మ విభూషణ్** (1991)
* **పద్మ భూషణ్** (1971)
* **పద్మశ్రీ** (1962)
* **రాష్ట్రపతి అవార్డు** (సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు, 1965)
* **నాద బ్రహ్మ** బిరుదు
* **ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం** నుండి గౌరవ డాక్టరేట్
* **అనేక జాతీయ, అంతర్జాతీయ ప్రశంసలు**

**వ్యక్తిగత జీవితం, సంస్మరణ:**
బాలమురళీకృష్ణ 1962లో సరళగా వివాహం చేసుకున్నారు. వారికి ఐదుగురు పిల్లలు. వీరి కుమారుడు మంగళంపల్లి రవికిరణ్ కూడా ప్రముఖ గాయకుడిగా తన గుర్తింపును సంపాదించారు. తన జీవితాంతం వరకు సంగీతానికి సేవ చేసిన మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ 2016, నవంబర్ 22న చెన్నైలో మరణించారు.

వారి సంగీతం, భక్తి, అనేక రచనలు, శిష్యులు ద్వారా వారి ప్రభావం శాశ్వతంగా కొనసాగుతుంది. కర్ణాటక సంగీత చరిత్రలో మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ ఒక యుగపురుషుడిగా, అమూల్యమైన వారసత్వాన్ని వెనుకబెట్టి వెళ్ళిన మహానుభావుడిగా నిలిచారు.