### **ద్వారం వెంకటస్వామి నాయుడు: జానపద కళారాధకుడు**
**పూర్వజీవితం మరియు బాల్యం:**
ద్వారం వెంకటస్వామి నాయుడు ప్రము�ఖ ఆంధ్రప్రదేశ్ జానపద గాయకుడు, నృత్యకారుడు మరియు కళాకారుడు. ఇతడు 1934, జూలై 22న ప్రస్తుత ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, గుంటూరు జిల్లా, వల్లూరు సమీపంలోని నిడిముక్కల గ్రామంలో జన్మించాడు. బాల్యం నుండే గ్రామీణ సంస్కృతి, జానపద కళలపై ఆసక్తి కలిగిన వెంకటస్వామి, స్థానిక మేళాలు, పండుగలలో పాల్గొనడం ద్వారా తన కళారంగ ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించాడు.
**కళాత్మక ప్రయాణం:**
వెంకటస్వామి నాయుడు ప్రధానంగా **”బుర్రకథ”** కళాశైలికి చేసిన కృషికి ప్రసిద్ధి. ఈ ప్రాచీన కళారూపాన్ని ఆధునిక యుగానికి అనుగుణంగా అభివృద్ధి చేయడంలో, దానిని ప్రపంచ వేదికలకు తీసుకెళ్లడంలో ఆయన మహత్తర పాత్ర పోషించారు. ఆయన కంఠస్థ వాయిద్యం ‘బుర్ర’తోపాటు, తబలా, హార్మోనియం వంటి వాయిద్యాలను కూడా నేర్చుకుని, తన ప్రదర్శనలను సమృద్ధిగా మార్చారు.
ఆయన ప్రదర్శనలు సాధారణంగా హాస్యం, సామాజిక సందేశం, పౌరాణిక కథల మిశ్రమంగా ఉండేవి. ప్రజల సమక్షంలో ప్రదర్శనలు ఇచ్చేటప్పుడు, సామాజిక దురాచారాలను ఎత్తిచూపుతూ, విద్య, సామాజిక న్యాయం గురించి అవగాహన కలిగించేవారు. ఆయన రచించిన మరియు ప్రదర్శించిన ‘బుర్రకథలు’ నేటికీ జానపద సంస్కృతికి ముఖ్యమైన సంపదగా నిలిచివున్నాయి.
**పరిశ్రమ మరియు గుర్తింపు:**
వెంకటస్వామి నాయుడు తన కళ ద్వారా దేశవిదేశాలలో గౌరవాన్ని పొందారు. ఆయనను **”బుర్రకథ పితామహుడు”** గా కూడా పిలుస్తారు. ఆయనకు అనేక పురస్కారాలు లభించాయి. వాటిలో గమనార్హమైనవి:
* **పద్మశ్రీ** (2001) – కళల రంగంలో చేసిన కృషికి గాను భారత ప్రభుత్వం నుండి.
* **సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు** (1993) – జానపద మరియు సాంప్రదాయ కళలకు ఆయన చేసిన సేవకు.
* ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నుండి **ఉత్తమ జానపద కళాకారుడు** పురస్కారం.
* ఆయన జీవితం, కళాసేవపై చలనచిత్రాలు, డాక్యుమెంటరీలు నిర్మించబడ్డాయి.
**వారసత్వం మరియు మరణం:**
ద్వారం వెంకటస్వామి నాయుడు జానపద కళలను కేవలం నిలుపుకోవడమే కాకుండా, అవి యువతరం వరకు చేరడానికి బాటలు వేసారు. ఆయన అనేక శిష్యులకు శిక్షణ ఇచ్చి, ఈ కళను కొనసాగించేలా చేసారు. 2014, జూలై 22న, తన 80వ పుట్టినరోజునే, ఈ మహాన్ కళాకారుడు హైదరాబాద్లో అస్తమించారు.
ఆయన వదిలిపోయిన వారసత్వం, ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణలోని జానపద కళాకారులకు ఎప్పటికీ ప్రేరణాస్త్రంగా నిలుస్తుంది. ద్వారం వెంకటస్వామి నాయుడు జీవితం, కళాసేవ అనేవి సంస్కృతిని సంరక్షించడం, ప్రచారం చేయడంలో ఒక వ్యక్తి ఎంత త్యాగం చేయగలడో నిరూపించిన అద్భుతమైన దృష్టాంతం.