రాయప్రోలు సుబ్బారావు జీవిత చరిత్ర
**పూర్తి పేరు:** రాయప్రోలు సుబ్బారావు
**జననం:** నవంబర్ 5, 1895, చెంగాల్వ, విశాఖపట్నం జిల్లా, ఆంధ్రప్రదేశ్ (తత్కాలిక మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ)
**మరణం:** జూన్ 2, 1968, హైదరాబాద్, తెలంగాణ
**ప్రసిద్ధి:** ప్రముఖ తెలుగు కవి, రచయిత, పత్రికా సంపాదకుడు, మేధావి మరియు సామాజిక సంస్కర్త. ఆయన “త్రిపుటి” పేరుతో కూడా పరిచితులు.
### **ప్రారంభ జీవితం మరియు విద్య:**
రాయప్రోలు సుబ్బారావు గారు విశాఖపట్నం జిల్లాలోని చెంగాల్వ గ్రామంలో జన్మించారు. ఆయన తల్లి రాయప్రోలు కామమ్మ, తండ్రి నర్సయ్య. చిన్ననాటి పేరు వేంకట సుబ్బారావు. తండ్రి పని కారణంగా వారు ఓడిపాక గ్రామానికి మారారు, అక్కడే సుబ్బారావు తన ప్రాథమిక విద్యను ప్రారంభించారు. ఆయన విజయనగరంలోని మహారాజా కళాశాలలో బి.ఏ. (దర్శనశాస్త్రం) వరకు చదివారు. విద్యార్థి దశ నుండే వారి రాజకీయ, సామాజిక చైతన్యం రూపుదిద్దుకుంది.
### **సాహిత్య జీవితం:**
సుబ్బారావు గారు సంస్కృతం, తెలుగు, ఆంగ్లం, తమిళం, బెంగాలీ భాషలలో ప్రావీణ్యం సంపాదించారు. బెంగాలీ నుండి రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ సాహిత్యాన్ని తెలుగులోకి అనువదించడంలో ఆయన ప్రముఖ పాత్ర పోషించారు.
**ముఖ్యమైన రచనలు:**
* **కవితా సంకలనాలు:** “త్రిపుటి” (ఆయన మొదటి ముద్రణ), “మందారం”, “నీరదం”, “జ్యోతి”, “కిన్నరి”
* **అనువాదాలు:** రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ రచనలు, కాళిదాసు ‘శాకుంతలం’, బంకిమ్ చంద్ర చటర్జీ ‘ఆనంద మఠం’ (వందే మాతరం గీతం తెలుగులోకి అనువాదం చేయడంలో ఆయన ప్రముఖులు)
* **ఇతర రచనలు:** “గీతాంజలి” (ఠాగూర్ రచన అనువాదం), “మనస్సు”, “తృణకంకణం”, “మహాప్రస్థానం”
### **సామాజిక, రాజకీయ మరియు సంస్కరణాత్మక చురుకుదనం:**
* సుబ్బారావు గారు జాతీయోద్యమంలో చురుకుగా పాల్గొన్నారు. మహాత్మా గాంధీ ఆదర్శాలతో ప్రభావితమై, ఆయన సేవా కార్యక్రమాల్లో పాల్గొన్నారు.
* ఆయన **”ఆంధ్ర పత్రిక”** పత్రికకు సంపాదకునిగా పనిచేశారు మరియు **”గోల్కొండ పత్రిక”** ని కూడా సంపాదించారు. ఆ కాలంలో తమ సంపాదకీయాల ద్వారా జనచైతన్యం కలిగించారు.
* ఆయన **”విశాలాంధ్ర పబ్లిషింగ్ హౌస్”** స్థాపనలో ప్రధాన పాత్ర పోషించారు, ఇది తెలుగు సాహిత్య వ్యాప్తికి ఎంతో కృషి చేసింది.
* సామాజిక అసమానతలు, అంధవిశ్వాసాలు, జాతి వ్యవస్థ వంటి వాటిపై తీవ్ర వ్యతిరేకత వ్యక్తం చేశారు. మానవతావాది మరియు విధి నిర్వహణలో గట్టి నమ్మకం కలవారు.
### **ప్రత్యేకతలు:**
* ఆయన **”త్రిపుటి”** అనే తూర్పు గోదావరి జిల్లా గ్రామం పేరును తన కలం పేరుగా స్వీకరించారు, ఇది ఆయన రచనల గుర్తింపుగా మారింది.
* ఆధునిక తెలుగు కవిత్వంలో ఆయన రచనలు భావనాత్మకత, భాషా సౌందర్యం, సామాజిక దృష్టికోణం కోసం ప్రసిద్ధి చెందాయి.
* రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ సాహిత్యాన్ని తెలుగు వాచకులకు పరిచయం చేయడంలో ఆయన అనువాదాలు చారిత్రక ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉన్నాయి.
### **మరణం:**
1968, జూన్ 2న హైదరాబాద్లో రాయప్రోలు సుబ్బారావు గారు మరణించారు. ఆయన తెలుగు సాహిత్యానికి, సంస్కృతికి, సామాజిక సంస్కరణలకు చేసిన కృషి ఎప్పటికీ గుర్తుంచుకోబడుతుంది.
**సారాంశం:** రాయప్రోలు సుబ్బారావు గారు కేవలం కవి మాత్రమే కాకుండా, ఒక మేధావి, అనువాదకుడు, సంపాదకుడు మరియు సంస్కర్త. ఆధునిక తెలుగు సాహిత్య పరివేషంలో ఆయన ప్రత్యేక స్థానం దక్కించుకున్నారు.