ఆంధ్ర జాలరి సంపత్ కుమార్

ఆంధ్ర జాలరి అని ప్రసిద్ధి పొందిన డా. దాసరి యతిరాజ సంపత్ కుమార్ (20 నవంబర్ 1927 – 27 మే 1999) శాస్త్రీయ, జానపద నృత్య కళాకారుడు, నృత్య దర్శకుడు మరియు గురువు. ఈయన భరతనాట్యం, కూచిపూడి, యక్షగానం, జానపద నృత్యం వంటి విభిన్న నృత్య శైలులను ఏకం చేసి, తన ప్రత్యేక శైలిని ప్రచారం చేసాడు.

వీరి అత్యంత ప్రసిద్ధ సృష్టి ‘ఆంధ్రజాలరి‘. ఇది జాలరుల జీవితాన్ని, వారి పని గానం, శ్రమలను హృదయస్పర్శిగా చిత్రించిన ప్రత్యేకమైన నృత్య నాటిక.

జీవిత చరిత్ర సారాంశం

కింది పట్టికలో ఆయన జీవితం యొక్క ముఖ్యాంశాలు ఉన్నాయి:

సాధనలు మరియు ప్రత్యేకతలు 🎭

• ప్రారంభ జీవితం మరియు శిక్షణ: విజయనగరంలో బి.ఆర్. మోహన్ నృత్య ప్రదర్శన చూసి ప్రేరణ పొందిన సంపత్ కుమార్, దువ్వూరి జగన్నాథ శర్మ వద్ద భరతనాట్యం మరియు పేరి నరశింహ శాస్త్రి వద్ద వీణా సాంప్రదాయ శిక్షణ పొందారు. ఇతర నృత్య శైలులను అధ్యయనం చేసి, తనదైన శైలిని రూపొందించుకున్నారు.

• ‘ఆంధ్రజాలరి’ సృష్టి: ఆయన ప్రత్యేకతకు, జాతీయ-అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు తెచ్చినది ‘ఆంధ్రజాలరి’. ఈ నృత్య నాటికను సృష్టించడంలో జాలరుల జీవితాన్ని నేరుగా పరిశీలించడం, సరోజినీ నాయుడు రచించిన ‘కోరమాండల్ ఫిషర్స్’ కవిత ప్రేరణ ఉన్నాయి. ఇది 1957లో ఆల్ ఇండియా డాన్స్ ఫెస్టివల్లో మొదటి బహుమతి గెలుచుకుంది.

• కళాశాల స్థాపన: 1955లో విజయనగరంలో శ్రీ గీతా నృత్య కళాశాల స్థాపించి, దాదాపు 45 సంవత్సరాల పాటు 60 మందికి పైగా విద్యార్థులకు శిక్షణ ఇచ్చారు. ఈ సంస్థ ద్వారా దేశ-విదేశాల్లో 3,000 ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు.

• సినిమా రంగంలో: 1995లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా ‘శుభసంకల్పం’లో కమల్ హసన్ ప్రదర్శించిన ‘ఆంధ్రజాలరి’ నృత్యానికి నృత్యదర్శకత్వం వహించారు.

ప్రధాన గౌరవాలు 🏆

• కళాప్రపూర్ణ బిరుదు మరియు గౌరవ డాక్టరేట్ (ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం, 1986)

• 1973లో జర్మనీలో జరిగిన అంతర్జాతీయ నృత్య పోటీలో బంగారు పతకం (ఆంధ్రజాలరి ప్రదర్శనకు)

• సోవియట్ ల్యాండ్ నెహ్రూ అవార్డు (1988), అంతర్జాతీయ సాంస్కృతిక అవార్డు (1993, న్యూయార్క్)

• ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం వెండి పతకం (1982), మద్రాస్ తెలుగు అకాడమీ ఉగాది పురస్కారం (1994)

మీరు ఆంధ్ర జాలరి యొక్క ఏదైనా నిర్దిష్ట నృత్య నాటిక గురించి లేదా ఆయన ఇతర సాహిత్య కృషి గురించి మరింత తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నారా?